Droga do dorosłości w filmie Bartka Konopki Trójka do wzięcia (2006)

Emilia Drozd

Adresat zajęć:

uczniowie gimnazjum oraz starszych klas szkoły podstawowej.

Rodzaj zajęć:

język polski, edukacja filmowa.

Cele lekcji:

Cel ogólny:

Doskonalenie umiejętności świadomego odbioru dzieła filmowego oraz pobudzenie do refleksji na temat dojrzałości.

Cele szczegółowe:

Uczeń:

  • doskonali umiejętność analizy i interpretacji filmu;
  • zna środki filmowego wyrazu i rozumie ich funkcje;
  • wyraża i uzasadnia swoje poglądy;
  • charakteryzuje i ocenia bohaterów filmu;
  • analizuje działania podejmowane przez bohaterów filmu.

Czas pracy

dwie godziny lekcyjne (w tym projekcja filmu trwająca 39 minut)

Środki dydaktyczne

  • film Trójka do wzięcia Bartka Konopki dostępny na Ninateka.pl,
  • karty pracy w grupach,
  • załączniki zawierające słownik pojęć filmowych.

Formy pracy

  • praca z zespołem klasowym,
  • praca w grupach.

Metody pracy

  • praca z tekstem kultury,
  • dyskusja,
  • interpretacja ukierunkowana pytaniami.

Przebieg zajęć:

  1. Nauczyciel prosi uczniów o podanie skojarzeń związanych ze słowem „dorosłość” i zapisuje je na tablicy w postaci tzw. słoneczka. Rozważania można zakończyć pytaniem: Czy człowiek, który ma 16–17 lat jest dojrzały? Co sprawia, że stajemy się dojrzali?
  2. Nauczyciel zapisuje temat i uświadamia uczniom cele lekcji, prosi o uważną obserwację świata przedstawionego w filmie, a zwłaszcza zdarzeń, które mają wpływ na decyzje podejmowane przez główną bohaterkę. Następnie dzieli uczniów na pięć grup. Każda otrzymuje instrukcję dotyczącą analizy jednej wskazanej sceny (Załącznik nr 1 – zadania dla grup).
  3. Projekcja filmu.
  4. Po projekcji filmu nauczyciel sprawdza znajomość podstawowych środków filmowego wyrazu. W tym celu każda grupa otrzymuje zestaw definicji i dopasowuje je do odpowiedniego hasła słownikowego (kadr, ujęcie, scena, sekwencja, plan filmowy pełny, amerykański, średni, zbliżenie, półzbliżenie, detal).
  5. Prezentacja pracy grup i dyskusja na temat etapów dochodzenia Ingi do trudnych decyzji o życiu rodzeństwa. Nauczyciel w wypowiedziach uczniów podkreśla rolę środków filmowego wyrazu (wąskie kadrowanie, obserwowanie twarzy bohaterki z przodu lub podążanie za nią, zbliżenia lub półzbliżenia, zamknięte przestrzenie korytarzy, klatki schodowej, przedziału kolejowego).
  6. Wspólna analiza scen końcowych filmu (od 34. minuty do końcowych napisów). Uczniowie, oglądając ostatnie trzy minuty filmu, zwracają uwagę na sposób pokazania bohaterów i dostosowania środków filmowego wyrazu. Nauczyciel zadaje pytania:

Jaką rolę pełni światło i kolor w tych scenach? Przy pomocy jakich planów filmowych ukazana jest droga do domu ciotki? Jaką rolę pełni narracja pierwszoosobowa Ingi? Do kogo ona mówi? Dlaczego film ma tytuł Trójka do wzięcia? („licytacja”, klamra kompozycyjna ze sceną w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej).

Praca domowa:

Próba interpretacji ostatniego kadru filmu (Co wiesz na pewno? Czego się domyślasz? Czego jeszcze chciałbyś się dowiedzieć?)

ZAŁĄCZNIK NR 1

Karty pracy dla grup. Uczniowie otrzymują je przed obejrzeniem filmu.

Grupa nr I

Dokonajcie analizy sceny 1. z czołówki filmu.

  1. Kogo śledzimy okiem kamery?
  2. Czego dowiadujemy się o głównej bohaterce?
  3. Jakimi planami filmowymi posługują się twórcy filmu i dlaczego?
  4. Porównaj tę scenę z momentem obserwowania boiska podczas ucieczki rodzeństwa w kierunku dworca .

Grupa nr II

Dokonajcie analizy sceny z korytarza Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej.

  1. Kogo obserwujemy i w jakiej przestrzeni?
  2. Jakie plany filmowe zastosowano w tej scenie?
  3. Jaki obraz tej instytucji wyłania się z tej sceny? Zwróćcie uwagę na słowa urzędnika i małżeństwa starającego się o adopcję.
  4. Oceń reakcję Ingi na słowa matki.

Grupa nr III

Dokonajcie analizy sceny zabrania matki do szpitala przez pogotowie ratunkowe.

  1. W jakim momencie następuje to wydarzenie?
  2. Czyimi oczami oglądamy matkę i ratowników? Określ rolę planów filmowych i punktu widzenia kamery.
  3. Jaki wpływ na decyzję o ucieczce przed opieką społeczną ma widok rozrzuconych zdjęć?

Grupa nr IV

Dokonajcie analizy sceny kłótni Ingi ze swoim chłopakiem.

  1. Co wiemy o Konradzie?
  2. Czego oczekuje od niego Inga?
  3. Jaka jest reakcja Konrada?
  4. W jaki sposób twórcy filmu pokazali jego niedojrzałość?

Grupa nr V

Dokonajcie analizy sceny w poczekalni dworca PKP.

  1. Co robią dzieci?
  2. Co widać na drugim planie?
  3. Jaką decyzję podjęła Inga? Skąd o tym wiemy?
  4. Czego dowiadujemy się o siostrze matki?

ZAŁĄCZNIK NR 2 (do rozcięcia)

tabela1
PODSTAWOWE POJĘCIA FILMOWE: 

KADR

najmniejsza, statyczna jednostka filmu. Jedna klatka naświetlonej taśmy lub jeden pełen obraz zarejestrowany na taśmie wideo.

UJĘCIE najmniejsza dynamiczna jednostka filmu, odcinek taśmy pomiędzy dwoma najbliższymi połączeniami montażowymi (sklejkami).
SCENA odcinek filmu złożony z kilku lub kilkunastu ujęć, wyróżniający się jednością miejsca i czasu.
SEKWENCJA część filmu złożona z kilku lub kilkunastu scen, wyróżniająca się jednością akcji, choć najczęściej pozbawiona jedności miejsca i czasu.
FILM zamknięta całość kompozycyjna, złożona na ogół z kilku lub kilkunastu sekwencji.
PLAN odległość kamery zdjęciowej od głównego obiektu filmowanego w danym ujęciu. Odległość ta przesądza o wyrazie emocjonalnym i przeznaczeniu danego ujęcia, gdyż ukazuje odcięty ramami ekranu obiekt główny w różnym stosunku do tła (potocznie miejsce, w którym w danym momencie realizowane są zdjęcia do filmu).
tabela2
PODZIAŁ PLANÓW FILMOWYCH:

TOTALNY najszerszy z planów, ukazujący szerokie przestrzenie krajobrazu, postać ludzka jest ledwie widocznym detalem obrazu.
OGÓLNY pełny obraz miejsca akcji, widok ogólny, postać ludzka podporządkowana otoczeniu, drobna.
PEŁNY postacie ludzkie pokazane od stóp do głów, tło zajmuje nadal ważne, choć nie główne miejsce.
AMERYKAŃSKI
człowiek pokazany do kolan, zaczyna dominować nad tłem.
ŚREDNI człowiek pokazany do pasa, tło pełni drugoplanową rolę.
PÓŁZBLIŻENIE
popiersie postaci ludzkiej, dekoracja zostaje praktycznie wyeliminowana.
ZBLIŻENIE twarz ludzka pokazana na całym ekranie (PLAN WIELKI).
DETAL szczegół postaci ludzkiej albo powiększenie rekwizytu (DUŻE ZBLIŻENIE).
tabela3

PUNKTY WIDZENIA KAMERY:

PERSPEKTYWA NORMALNA kamera umieszczona na wysokości oczu stojącego człowieka.
PERSPEKTYWA „PTASIA” kamera skierowana w dół, linia horyzontu znajduje się u góry kadru lub została poza górną ramką kadru.
PERSPEKTYWA „ŻABIA” kamera skierowana w górę, linia horyzontu znajduje się u dołu kadru lub została poza dolną ramką kadru.
tytuł: „Trójka do wzięcia”
gatunek: krótkometrażowy
reżyseria: Bartosz Konopka
scenariusz: Bartosz Konopka, Piotr Borkowski
muzyka: Wojciech Waglewski
zdjęcia: Piotr Rosołowski
obsada: Klaudia Barcik, Małgorzata Hajewska-Krzysztofik, Krzysztof Czeczot, Michał Włodarczyk, Marek Kasprzyk, Violetta Arlak
produkcja: Polska, Stowarzyszenie Filmowców Polskich
rok prod.: 2006
czas trwania: 39 min.
Wróć do wyszukiwania
2017-11-01T18:39:21+00:00
Wielkość czcionki
Kontrast