Materiały edukacyjne

INNE OPRACOWANIA

Różne opracowania edukacyjne związane z wykorzystaniem filmu w edukacji szkolnej i pozaszkolnej.

Inne opracowania
Arkadiusz Walczak
„Barbara Radziwiłłówna” (1936) Józefa Lejtesa

Formułując krytyczne opinie na temat polskiego kina okresu międzywojennego, historycy są zgodni, że reżyserem o wyrobionym smaku i wyrazistej indywidualności twórczej był Józef Lejtes, którego filmy należą do liczących się osiągnięć dwudziestolecia międzywojennego. Wszechstronny i pracowity sięgał po scenariusze o tematyce współczesnej, rychło jednak stał się czołowym twórcą filmu historycznego w dwudziestoleciu. Za największe osiągnięcie Lejtesa ówczesna krytyka i publiczność uznała Barbarę Radziwiłłównę, której premiera miała miejsce w 1936 roku.

Film od razu stał się kasowym przebojem, a w plebiscycie „Świata Filmu” na najlepszy film roku zajął pierwsze miejsce, wyprzedzając słynną Trędowatą. W 1937 jury festiwalu w Wenecji przyznało Polsce wyróżnienie „za godny uwagi postęp osiągnięty przez kraje o ograniczonym rynku filmowym”, ze szczególnym uwzględnieniem Barbary Radziwiłłówny i Trzech etiud Chopina.

Dominik Wierski

Odnosząc się do słów zawartych w Monarchii Dantego, włoski filozof Giorgio Agamben stwierdza: „By grzechy ludzkości zostały odkupione, Jezus musiał poddać się sądowi i zostać skazany przez sędziego, który mógł prawomocnie sądzić cały rodzaj ludzki”[1]. Do tego, by ofiara Jezusa nabrała odpowiedniego sensu, potrzebny był zatem Poncjusz Piłat. Imiona obu zostały w ten sposób nierozerwalnie ze sobą złączone.

Piłat wyróżnia się na tle innych bohaterów Ewangelii. „Pedantyczna uwaga, z którą – przede wszystkim Marek, ale także Łukasz i Mateusz – opisują niezdecydowanie Piłata, jego wciąż zmieniające się stanowisko i wahania, cytując dosłownie jego często bardzo enigmatyczne wypowiedzi, zdradza ich zamiar stworzenia postaci, być może po raz pierwszy, z jej indywidualnością i psychologiczną głębią”[2] – pisze Agamben. Wraz z enigmatycznością historycznych źródeł i sprzecznymi opisami w apokryfach stworzyło to fundament do niejednoznacznych interpretacji postaci prefekta Judei i ocen jego roli w męce i śmierci Chrystusa oraz boskiej ekonomii zbawienia.

Mikołaj Jazdon, Uniwersytet im. A. Mickiewicza w Poznaniu
— rock and roll naszych czasów

„Dziś powszechnie słyszy się, jak film dokumentalny opisywany jest jako nowy rock’n’roll” — napisał w 2013 roku znany brytyjski producent filmów dokumentalnych Nick Fraser, we wstępie do The Documentary Film Book, dodając w innym miejscu, że filmy dokumentalne sytuują się „pomiędzy najmniej cenionymi a zarazem najbardziej interesującymi formami kulturowymi naszych czasów”. Z jednej strony, rosnąca liczba filmów dokumentalnych różnych rodzajów staje się w coraz bardziej widoczny sposób jednym z istotnych sposobów zdobywania informacji i komunikowania o świecie (już nie tylko za sprawą ich dystrybucji telewizyjnej, ale i internetowej), a z drugiej, refleksja nad jego dynamicznie rozwijającymi się formułami postępuje w stopniu nieproporcjonalnie mniejszym do skali zjawiska.

Robert Birkholc
– o współczesnych road movies

La Strada (1954) i Mad Max: Na drodze gniewu (2015), Ich noce (1934) i Droga (2009), Tam, gdzie rosną poziomki (1957) i Ostra jazda (2000). Choć trudno znaleźć wspólny mianownik dla tak różnych produkcji, wszystkie bywają określane mianem „filmów drogi”. Jak widać, pojęcie kina drogi jest bardzo szerokie. Motyw drogi może odnosić się do fizycznego pokonywania przestrzeni lub do wewnętrznej wędrówki bohaterów, którzy podróżują nie tyle przed, ile w głąb siebie. Niewątpliwie istnieje jednak pewna grupa filmów, które bez problemu rozpoznajemy jako „rasowe” road movies. Są to dzieła odwołujące się do pewnej popkulturowej mitologii i bardzo często grające z konwencją amerykańskich filmów kontestacyjnych z przełomu lat 60. i 70. Bohaterowie takich obrazów jak Bonnie i Clyde (1967) czy Swobodny jeździec (1969), odrzucali osiadły, mieszczański tryb życia i przemierzali amerykańskie drogi w poszukiwaniu przygody, wolności i niezależności.

Krzysztof Kornacki

Związki filmu i historii to temat tak obszerny, że w krótkim szkicu można co najwyżej zarysować mapę tej relacji. Warto dla porządku przypomnieć pewne oczywistości. Z jednej strony, pod słowem „historia” kryją się dzieje, przeszłość, wszystko to, co się zdarzyło, z drugiej — relacje o przeszłości, w tym relacje naukowe. Warto to podkreślić — przeszłość to wszystko, co się zdarzyło; przeszłością nie jest więc to, co zostało zmyślone na jej temat. Tymczasem kino, jako działalność artystyczna, ma ku temu skłonność. Trudno więc nazwać film historycznym — nawet przyjmując najszerszą definicję — jeśli nie odnosi się on, przynajmniej w minimalnym stopniu, do faktów.

Robert Birkholc

W jaki sposób uczyć analizowania filmów? To chyba najczęściej zadawane, ale i najtrudniejsze pytanie, na które muszą sobie odpowiedzieć edukatorzy filmowi. Może się to wydać zaskakujące, ale nie został dotychczas wypracowany przez filmoznawców model wzorcowej analizy filmowej. Choć w licznych książkach filmoznawczych (np. w znakomitej serii Grzegorza Królikiewicza) oraz w czasopismach takich, jak „Kwartalnik Filmowy", można znaleźć wiele interesujących analiz konkretnych filmów, to jednak same procedury analityczne nie doczekały się satysfakcjonującego teoretycznego opisu.

Dominik Wierski

Różnorodność rodzajów i gatunków filmowych to kwestia pojmowana przez większość widzów instynktownie, ale poniekąd oczywista. Niemal każdy wie, że czego innego spodziewać się można po wizycie w multipleksie na seansie najnowszego przeboju o przygodach superbohatera, czego innego po pokazie na festiwalu Nowe Horyzonty, a czego innego po lekturze filmu w galerii sztuki lub podczas spotkania z twórcami kina dokumentalnego. Rodzajów i gatunków filmowych nie da się wyodrębnić i opisać według jednego schematu, istnieją jednak założenia i wyznaczniki, dzięki którym zagadnienie to można do pewnego stopnia uporządkować.

Robert Birkholc

Śmierć powieści, śmierć teatru, śmierć kina, a nawet śmierć historii — badacze (po)nowoczesności od kilku dekad obwieszczają coraz to nowe zgony. Powieści nadal jednak są wydawane, sztuki teatralne wciąż się wystawia, a historia toczy się dalej, i to coraz bardziej dramatycznie. Również Dziesiąta Muza nie zakończyła jeszcze żywota, choć radykalnie zmienił się sposób jej funkcjonowania — innowacje technologiczne, cyfryzacja, powstanie nowych kanałów dystrybucji oraz głębokie przemiany świadomości widzów doprowadziły do gruntownych przeobrażeń dzieł filmowych. Mimo że „najważniejsza ze sztuk" traci ostatnio na znaczeniu na rzecz innych, bardziej nowoczesnych form audiowizualnych, w dalszym ciągu wychodzi rzeczywistości naprzeciw i mierzy się z najbardziej palącymi zagadnieniami współczesności. Co ważne, robi to w sposób bardzo zróżnicowany.

Mariusz Widawski
„Długa opowieść o Holocauście Andrzeja Wajdy”

W filmach Andrzeja Wajdy dostrzec można pewne, łatwe do zdefiniowania, a następnie opisania toposy tematyczne, tworzące poprzez swą powtarzalność w różnych filmowych dziełach reżysera motywy, spośród których wiele stanowi dominantę problemową, pozwalającą nadać im przymioty lejtmotywów.

Na pewno takim powtarzającym się zagadnieniem jest obraz stosunków polsko-żydowskich, nakreślony w czasoprzestrzeni historycznej, opisywanej filmowo przez Wajdę.

Jadwiga Mostowska
Filmowe zadania dla najmłodszych
Jadwiga Mostowska
Jadwiga Mostowska
Filmowe zadania dla najmłodszych
Jadwiga Mostowska
Filmowe zadania dla najmłodszych
Jadwiga Mostowska
Filmowe zadania dla najmłodszych
Jadwiga Mostowska
Filmowe zadania dla najmłodszych
Jadwiga Mostowska
Filmowe zadania dla najmłodszych
Jadwiga Mostowska
Filmowe zadania dla najmłodszych

UWAGA! Ten serwis używa pliki cookies

Brak zmiany ustawienia przeglądarki oznacza zgodę na to. Czytaj więcej…

Rozumiem. Zamknij okno.

Cookies

Dokładamy wszelkich starań, aby prowadzony serwis ułatwiał każdemu użytkownikowi przeglądanie strony. Dlatego w trosce o bezpieczeństwo i wygodę zakupów informujemy, że poruszając się po stronie wyrażasz zgodę na wykorzystywanie przez stronę plików cookies. Istnieje możliwość korzystania ze strony internetowej bez wykorzystywania mechanizmu cookies, ale może to oznaczać, że niektóre funkcje lub usługi witryny nie będą działać poprawnie. Jeśli nie wyrażasz zgody na korzystanie z plików cookies powinieneś zaznaczyć w ustawieniach przeglądarki opcję odrzucania plików cookies lub sygnalizowania ich przesłania.

Czym są pliki cookies?

Pliki cookies (w dosłownym tłumaczeniu: ciasteczka) są to małe pliki tekstowe, wysyłane i przechowywane w Urządzeniu, z którego użytkownik łączy się z Internetem i wchodzi na stronę internetową Pliki te są bardzo pożyteczne, gdyż pozwalają "stronie" rozpoznać preferencje użytkownika. Plik cookie zazwyczaj zawiera nazwę strony internetowej z której pochodzi, "długość życia" pliku (to znaczy czas jego istnienia), oraz wartość, którą jest zazwyczaj przypadkowo wygenerowany unikalny numer.

Najczęściej pliki cookies są używane do:

  1. zapamiętywania danych, takich jak informacje wpisywane do formularzy czy danych logowania,
  2. identyfikacji użytkowników jako zalogowanych,
  3. zapamiętywania ustawień użytkowników dotyczących układu strony, rozmiaru tekstu, preferencji i kolorów,
  4. pokazywania użytkownikom, że są zalogowani na naszej stronie internetowej,
  5. wymiany informacji z partnerami handlowymi w celu świadczenia usług na naszej stronie internetowej. Informacje udostępniane w ten sposób są wykorzystywane wyłącznie do dostarczania usług, produktów i funkcji i nie są wykorzystywane do innych celów.

Do czego wykorzystujemy pliki cookies?

Wykorzystujemy pliki cookies do obserwacji sposobów użytkowania strony, dzięki czemu możemy zapewnić wygodę i bezpieczeństwo dokonywania zakupów. Korzystając z plików cookies nie przechowujemy Twoich danych osobowych, ani innych poufnych informacji.

Rodzaje wykorzystywanych Cookies

Stosowane przez nas cookies są bezpieczne dla Urządzenia Użytkownika. W szczególności tą drogą nie jest możliwe przedostanie się do Urządzeń Użytkowników wirusów lub innego niechcianego oprogramowania lub oprogramowania złośliwego. Pliki te pozwalają zidentyfikować oprogramowanie wykorzystywane przez Użytkownika i dostosować Serwis indywidualnie każdemu Użytkownikowi. Cookies zazwyczaj zawierają nazwę domeny z której pochodzą, czas przechowywania ich na Urządzeniu oraz przypisaną wartość.  Wykorzystujemy dwa typy plików cookies:
  1. Cookies sesyjne: są przechowywane na Urządzeniu Użytkownika i pozostają tam do momentu zakończenia sesji danej przeglądarki. Zapisane informacje są wówczas trwale usuwane z pamięci Urządzenia. Mechanizm cookies sesyjnych nie pozwala na pobieranie jakichkolwiek danych osobowych ani żadnych informacji poufnych z Urządzenia Użytkownika.
  2. Cookies trwałe: są przechowywane na Urządzeniu Użytkownika i pozostają tam do momentu ich skasowania. Zakończenie sesji danej przeglądarki lub wyłączenie Urządzenia nie powoduje ich usunięcia z Urządzenia Użytkownika. Mechanizm cookies trwałych nie pozwala na pobieranie jakichkolwiek danych osobowych ani żadnych informacji poufnych z Urządzenia Użytkownika.

Możliwość określenia warunków przechowywania lub uzyskania dostępu przez cookies

  1. Istnieje możliwość takiego skonfigurowania każdej przeglądarki internetowej, aby całkowicie lub częściowo wyłączyć możliwość przechowywania plików cookies na dysku twardym komputera lub innego urządzenia wykorzystywanego w celu przeglądania stron internetowych. Brak wyrażenia akceptacji plików cookie nie oznacza braku możliwości korzystania z strony.
  2. Użytkownik może samodzielnie i w każdym czasie zmienić ustawienia dotyczące plików Cookies, określając warunki ich przechowywania i uzyskiwania dostępu przez pliki Cookies do Urządzenia Użytkownika. Zmiany ustawień, o których mowa w zdaniu poprzednim, Użytkownik może dokonać za pomocą ustawień przeglądarki internetowej lub za pomocą konfiguracji usługi. Ustawienia te mogą zostać zmienione w szczególności w taki sposób, aby blokować automatyczną obsługę plików cookies w ustawieniach przeglądarki internetowej bądź informować o każdorazowym zamieszczeniu Cookies na urządzeniu Użytkownika. Szczegółowe informacje o możliwości i sposobach obsługi plików cookies dostępne są w ustawieniach oprogramowania (przeglądarki internetowej).
  3. Użytkownik może w każdej chwili usunąć pliki Cookies korzystając z dostępnych funkcji w przeglądarce internetowej, której używa.
  4. Ograniczenie stosowania plików Cookies, może wpłynąć na niektóre funkcjonalności dostępne na stronie internetowej Serwisu.